ملا حبيب الله الشريف الكاشاني

38

توضيح البيان في تسهيل الأوزان

كه هم ثلث دارد و هم ربع دوازده است زيرا كه اقل عددى كه هر دو اين كسر را داشته باشد جز دوازده نيست پس اخذ نموديم دو ثلث دوازده را كه هشت باشد و سه ربع آن را كه نه باشد پس صورت دو ثلث را كه از دوازده گرفتيم كه هشت باشد از صورت سه ربع مأخوذ كه نه باشد كم كرديم يك باقي ماند و نسبت يك به دوازده كه مخرج مشترك بود نصف سدس است پس حاصل تفريق دو ثلث از سه ربع نصف سدس شد و طريقه اخذ مخرج مشترك براى كسور مختلفه بنا بر آن چه بعضى ذكر كرده اند آنست كه مخارج كسور مختلفه مفروضه را بگيريم و تداخل و تباين و توافق ميان آنها را معلوم كنيم پس مخارج متباينه را نگاه مىداريم و از مخارج متداخله اقتصار بر اكثر مىكنيم و اقل را طرح مىنماييم و از مخارج متوافقه يكى را بعينه نگاه مىداريم و از باقي وفق را مىگيريم پس از آن چه نگاه داشته ايم يكى را در ديگرى ضرب مىكنيم و حاصل را در ثالث ضرب كنيم و نيز حاصل را در رابع ضرب كنيم تا آن گاه كه عمل تمام شود